{"id":600,"date":"2026-08-30T12:00:00","date_gmt":"2026-08-30T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/stworzyciel.pl\/?p=600"},"modified":"2026-08-26T21:27:23","modified_gmt":"2026-08-26T19:27:23","slug":"czy-ewolucjonizm-to-to-samo-co-ewolucja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/2026\/08\/30\/czy-ewolucjonizm-to-to-samo-co-ewolucja\/","title":{"rendered":"Czy ewolucjonizm to to samo co ewolucja?"},"content":{"rendered":"<article id=\"stw-article\" class=\"stw-article\">\n\n  <!-- =========================================\n       OTWARCIE ARTYKU\u0141U\n       ========================================= -->\n\n  <header class=\"stw-article__hero\">\n    <span class=\"stw-article__category\">Nauka i wiara<\/span>\n\n    <h1 class=\"stw-article__title\">\n      Czy ewolucjonizm to to samo co ewolucja?\n    <\/h1>\n  <\/header>\n\n\n  <div class=\"stw-article__content\">\n\n    <!-- =========================================\n         WPROWADZENIE\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section\">\n\n      <p>\n        Dziwne z pozoru pytanie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 odruchowo powie:\n        oczywi\u015bcie, \u017ce tak.\n      <\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__statement\">\n        Ot\u00f3\u017c nie.\n      <\/div>\n\n      <p>\n        Nieco zrozumienia ods\u0142ania nam ju\u017c pobie\u017cna nawet analiza\n        gramatyczna tych wyraz\u00f3w. Sp\u00f3jrzmy na ko\u0144c\u00f3wki.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        <strong>Ewolucj- -a.<\/strong><br>\n        <strong>Ewolucj- -onizm.<\/strong>\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Pierwszy wyraz w tej formie gramatycznej jest tzw. rzeczownikiem\n        odczasownikowym i oznacza proces ewoluowania.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Ten drugi jest rzeczownikiem i oznacza \u015bwiatopogl\u0105d zak\u0142adaj\u0105cy,\n        \u017ce ewolucja stanowi podstawow\u0105 zasad\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105 wszelkimi\n        zjawiskami \u015bwiata materialnego.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Teraz trzeba tylko wyja\u015bni\u0107 rdze\u0144 obu wyraz\u00f3w i jego obecne\n        znaczenie, bo rozumienie tego poj\u0119cia zmienia\u0142o si\u0119\n        na przestrzeni czasu.\n      <\/p>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         01. POCHODZENIE S\u0141OWA\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">01<\/div>\n\n      <h2>Sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 s\u0142owo \u201eewolucja\u201d?<\/h2>\n\n      <p>\n        S\u0142owo \u201eewolucja\u201d pochodzi od rzymskiego s\u0142owa\n        <em>evolvere<\/em> i w pierwotnym, podstawowym rozumieniu\n        oznacza\u0142o \u201erozwija\u0107\u201d lub \u201eodwija\u0107\u201d. W praktyce by\u0142o najcz\u0119\u015bciej\n        wi\u0105zane z rozwijaniem zapisanych zwoj\u00f3w, bo takie formy mia\u0142y\n        staro\u017cytne \u201eksi\u0105\u017cki\u201d.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Czynno\u015b\u0107 ta \u2014 a wi\u0119c z jednej strony odwijanie, a z drugiej\n        jednoczesne zawijanie zwoju \u2014 wykonywana by\u0142a podczas czytania.\n        Podczas czytania dowiadywano si\u0119, co jest zapisane w zwoju,\n        dlatego z czasem s\u0142owo to zosta\u0142o nasycone metafizyk\u0105 oznaczaj\u0105c\u0105\n        ujawnianie, czyli dowiadywanie si\u0119 o sprawach zapisanych w tek\u015bcie.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Bardzo bliskie s\u0142owo, <em>revolvere<\/em>, jest wykorzystywane\n        w Biblii w dw\u00f3ch sytuacjach dotycz\u0105cych w\u0142a\u015bnie opisu odczytywania\n        zwoj\u00f3w. S\u0142owo to znajduje si\u0119 w Ewangelii wed\u0142ug \u0141ukasza 4,17\n        oraz w Ewangelii wed\u0142ug Marka 16,3, t\u0142umaczonych na j\u0119zyk\n        rzymski (\u0142acin\u0119).\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Podstawowym rdzeniem zar\u00f3wno dla <em>e-volvere<\/em>,\n        jak i <em>re-volvere<\/em>, jest czasownik <em>volvere<\/em>.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        <em>Volvere<\/em> opisuje rzeczywisto\u015b\u0107 fizyczn\u0105 i oznacza\n        jakikolwiek ruch mechanizmem toczenia si\u0119 (obracania).\n      <\/p>\n\n      <aside class=\"stw-article__callout\">\n        <span class=\"stw-article__callout-label\">Na marginesie<\/span>\n\n        <p>\n          Rozumiemy teraz zatem, dlaczego rewolwer nazywa si\u0119 rewolwer\n          \u2014 z powodu specyficznego, obracanego magazynka na naboje.\n        <\/p>\n      <\/aside>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         02. ZMIANA ZNACZENIA\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">02<\/div>\n\n      <h2>Jak zmienia\u0142o si\u0119 znaczenie poj\u0119cia?<\/h2>\n\n      <p>\n        Z czasem uwypuklano metafizyczny aspekt <em>evolvere<\/em>.\n        S\u0142owo to w \u015bredniowieczu bardziej rozumiane by\u0142o jako ci\u0105gni\u0119cie,\n        rozwijanie dyskusji, czyli w praktyce proces t\u0142umaczenia,\n        wyja\u015bniania albo argumentowania. Z czasem \u2014 jako ods\u0142anianie\n        ukrytego sensu.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Znaczenie s\u0142owa \u201eewolucja\u201d zacz\u0119\u0142o by\u0107 zatem coraz bardziej\n        wi\u0105zane ze \u015bwiatem metafizyki, a nie ze \u015bwiatem proces\u00f3w fizycznych.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Dalsz\u0105 zmian\u0119 znaczenia s\u0142owa przynosz\u0105 czasy nowo\u017cytne,\n        czyli Odrodzenie i O\u015bwiecenie.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        W XVII wieku \u201eewolucja\u201d by\u0142a ju\u017c bardziej rozumiana jako\n        rozwini\u0119cie wcze\u015bniejszych zamiar\u00f3w (planu). W naukach\n        przyrodniczych wi\u0105zano je z przekonaniem, \u017ce w plemniku jest\n        umieszczone bardzo ma\u0142e, zaplanowane ju\u017c dziecko, kt\u00f3re \u201ewidziano\u201d\n        w wynalezionym ju\u017c wtedy mikroskopie, a jego rozw\u00f3j\n        (<em>evolution<\/em>) realizuje wcze\u015bniej zadany plan.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Rozumienie s\u0142owa \u201eewolucja\u201d jako rozwini\u0119cia czy ujawnienia\n        wcze\u015bniej ustalonego planu pozosta\u0142o jeszcze szcz\u0105tkowo\n        w wojskowo\u015bci oraz w sztuce cyrkowej.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Wszyscy s\u0142yszeli\u015bmy o ewolucjach na dr\u0105\u017cku (w cyrku),\n        ewolucjach podniebnych (podczas pokaz\u00f3w lotniczych).\n        Mniej os\u00f3b s\u0142ysza\u0142o, \u017ce rozwini\u0119cie szyku statk\u00f3w wojskowych\n        te\u017c nazywane jest czasami ewolucj\u0105.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Dzisiaj, ze wzgl\u0119du na \u201ezaw\u0142aszczenie\u201d poj\u0119cia ewolucja przez\n        biologi\u0119, wojskowi m\u00f3wi\u0105 raczej o zmianie szyku czy manewrze.\n      <\/p>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         03. OD ZMIANY DO ZASADY\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">03<\/div>\n\n      <h2>Od stopniowej zmiany do og\u00f3lnej zasady<\/h2>\n\n      <p>\n        Wiek XVIII utrwali\u0142 rozumienie ewolucji jako stopniowej zmiany,\n        przej\u015bcia z jednego stanu w drugi.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        To rozumienie ewolucji jest ju\u017c nam bliskie, ale pocz\u0105tkowo\n        zmiana stanu dotyczy\u0142a kwestii spo\u0142ecznych, czyli zmiany\n        stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych, i zacz\u0119\u0142a by\u0107 u\u017cywana jako synonim\n        przemian (\u201epost\u0119pu\u201d) spo\u0142ecznych.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        W XVIII-wiecznej biologii s\u0142owo to by\u0142o nadal u\u017cywane\n        w rozumieniu rozwini\u0119cia (ujawnienia) tego, co by\u0142o ukryte.\n        Si\u0142\u0105 rzeczy zwi\u0105zane by\u0142o g\u0142\u00f3wnie z embriologi\u0105, a wi\u0119c badaniami\n        nad rozwojem organizm\u00f3w od zap\u0142odnienia do narodzin.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        G\u0142\u00f3wn\u0105 postaci\u0105 u\u017cywaj\u0105c\u0105 tego poj\u0119cia w tym kontek\u015bcie\n        by\u0142 w\u00f3wczas Charles Bonet (1720\u20131793).\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej s\u0142owo to bardziej w kontek\u015bcie\n        spo\u0142ecznym propagowa\u0142 Herbert Spencer (1820\u20131903), chocia\u017c\n        bywa\u0142o, \u017ce i on u\u017cywa\u0142 tego poj\u0119cia w kontek\u015bcie og\u00f3lnobiologicznym.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Jednak nie w spos\u00f3b fizyczny (pierwotny), mimo rozwa\u017ca\u0144 nad\n        zjawiskami biologicznymi, a wi\u0119c z za\u0142o\u017cenia fizycznymi,\n        ale jako poj\u0119cie o znaczeniu metafizycznym \u2014 jako zasady\n        og\u00f3lnej dotycz\u0105cej przechodzenia form prostszych w bardziej\n        z\u0142o\u017cone, niezale\u017cnie od natury form.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Spencer przeni\u00f3s\u0142 tak naprawd\u0119 na kwestie spo\u0142eczne zasad\u0119\n        utworzon\u0105 w 1866 roku przez Ernsta Haeckla, m\u00f3wi\u0105c\u0105, \u017ce etapowy\n        rozw\u00f3j embriologiczny (ontogeneza, czyli zmiana formy organizmu\n        od jaja do noworodka) jest odtworzeniem powolnych, etapowych\n        przemian dotycz\u0105cych przemiany jednego gatunku w drugi,\n        a nawet jeszcze dalej, i nazwa\u0142 to filogenez\u0105.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Z kolei za\u0142o\u017cenie, \u017ce ontogeneza odzwierciedla filogenez\u0119,\n        zosta\u0142o nazwane teori\u0105 rekapitulacji.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Haeckel powi\u0105za\u0142 ontogenez\u0119 z filogenez\u0105, interpretuj\u0105c rozw\u00f3j\n        osobniczy jako odzwierciedlenie historii rodowej organizm\u00f3w.\n        Spencer natomiast uog\u00f3lni\u0142 ide\u0119 ewolucji, rozci\u0105gaj\u0105c j\u0105 poza\n        biologi\u0119 na rozw\u00f3j spo\u0142ecze\u0144stw, psychiki i ca\u0142ego kosmosu.\n      <\/p>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         04. EWOLUCJONIZM\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">04<\/div>\n\n      <h2>Od ewolucji do ewolucjonizmu<\/h2>\n\n      <p>\n        Metafizyczne rozumienie poj\u0119cia ewolucja jest obecnie podstawowym\n        postrzeganiem jego znaczenia.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Ewolucj\u0119 (obserwowany proces) traktujemy jak niezmienn\u0105 zasad\u0119\n        kieruj\u0105c\u0105 \u015bwiatem.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        W ten spos\u00f3b w\u0142a\u015bnie powsta\u0142 ewolucjonizm, czyli przekonanie,\n        a w\u0142a\u015bciwie ca\u0142y system my\u015blowy, \u017ce wszystko si\u0119 zmienia\n        i ta zmiana sama w sobie t\u0142umaczy albo nawet powoduje\n        nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Swoj\u0105 drog\u0105 dobrze jest zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ciekawy wniosek.\n        Okazuje si\u0119, \u017ce ewolucjonizm postuluje ci\u0105g\u0142\u0105 zmienno\u015b\u0107\n        jako niezmienn\u0105, absolutn\u0105 zasad\u0119.\n      <\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__statement\">\n        Tak wi\u0119c koniec ko\u0144c\u00f3w i ewolucjoni\u015bci dostrzegli,\n        \u017ce Co\u015b niezmiennego i absolutnego rz\u0105dzi naszym \u015bwiatem.\n      <\/div>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         05. EWOLUCJA WSZYSTKIEGO\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">05<\/div>\n\n      <h2>\u201eEwolucja\u201d w\u0142a\u015bciwie wszystkiego<\/h2>\n\n      <p>\n        Obecnie s\u0142owo \u201eewolucja\u201d s\u0142yszymy w\u0142a\u015bciwie w ka\u017cdym kontek\u015bcie.\n      <\/p>\n\n      <p><strong>Ewolucja:<\/strong><\/p>\n\n      <ul class=\"stw-article__list\">\n        <li>spo\u0142ecze\u0144stw, j\u0119zyka, pogl\u0105d\u00f3w, poj\u0119\u0107, s\u0142ownictwa i system\u00f3w pisma,<\/li>\n        <li>wszech\u015bwiata, galaktyk i gwiazd,<\/li>\n        <li>chemiczna, klimatu i krajobrazu,<\/li>\n        <li>oprogramowania, rynk\u00f3w i system\u00f3w gospodarczych,<\/li>\n        <li>spo\u0142eczna, kulturowa i instytucji,<\/li>\n        <li>technologii i styl\u00f3w artystycznych,<\/li>\n        <li>samochod\u00f3w, komputer\u00f3w i telefon\u00f3w,<\/li>\n        <li>technik sportowych,<\/li>\n        <li>uk\u0142adu dynamicznego.<\/li>\n      <\/ul>\n\n      <p>\n        Obecne rozumienie s\u0142owa \u201eewolucja\u201d to w\u0142a\u015bciwie synonim\n        jakiejkolwiek zmiany.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Tak szerokie stosowanie tego s\u0142owa wyklucza je jako poj\u0119cie\n        naukowe. W obecnych czasach mo\u017ce ono oznacza\u0107 wszystko\n        i jednocze\u015bnie nic.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Dla potrzeb dyskusji naukowych poj\u0119cie musi by\u0107 jednoznaczne,\n        a wi\u0119c zdefiniowane.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Inaczej dopuszczamy do sytuacji zab\u00f3jczej dla nauk \u015bcis\u0142ych\n        (a za tak\u0105 uwa\u017ca si\u0119 ewolucjonizm), czyli mo\u017cliwo\u015bci zmiany\n        znaczenia poj\u0119cia w trakcie trwania dyskusji, a jeszcze gorzej\n        \u2014 w trakcie trwania eksperymentu.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Je\u015bli u\u017cywamy tego s\u0142owa potocznie, to nie znaczy ono nic\n        poza stwierdzeniem, \u017ce co\u015b si\u0119 zmienia. O tym wiedzieli ludzie\n        od zawsze.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Takie rozumienie ewolucji nie jest w \u017caden spos\u00f3b naukowe.\n        Jest tylko narz\u0119dziem propagandy podprogowej maj\u0105cej sprawi\u0107\n        wra\u017cenie, \u017ce ewolucja jest obecna wsz\u0119dzie.\n      <\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__statement\">\n        Jest zatem u\u017cyteczne tylko w manipulacji spo\u0142ecznej,\n        a wi\u0119c socjotechnice.\n      <\/div>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         06. ISTOTA EWOLUCJI\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">06<\/div>\n\n      <h2>Co jest istot\u0105 ewolucji?<\/h2>\n\n      <p>\n        Ciekawie si\u0119 robi, je\u015bli chcemy spr\u00f3bowa\u0107 uczyni\u0107 ze s\u0142owa\n        \u201eewolucja\u201d narz\u0119dzie naukowe, a wi\u0119c rzeczywi\u015bcie przydatne\n        do opisu rzeczywisto\u015bci.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Pierwszym krokiem ku temu musi by\u0107 pr\u00f3ba zdefiniowania tego s\u0142owa\n        i uczynienia z niego poj\u0119cia.\n      <\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__question\">\n        <span class=\"stw-article__question-label\">Question<\/span>\n\n        <p>\n          Co zatem jest istot\u0105 ewolucji w naszym obecnym rozumieniu?\n        <\/p>\n      <\/div>\n\n      <p>\n        Wiemy na razie tylko tyle, \u017ce ma co\u015b wsp\u00f3lnego z rozwijaniem,\n        a rozwa\u017cania o istocie rzeczy maj\u0105 w zamiarze doprowadzi\u0107 nas\n        do uzyskania odpowiedzi na pytanie:\n      <\/p>\n\n      <blockquote class=\"stw-article__bible-quote\">\n        <p>\n          Co czyni dan\u0105 rzecz tym, czym ona jest, a wi\u0119c okre\u015blenia\n          jej najbardziej podstawowej, koniecznej cechy (lub cech),\n          bez kt\u00f3rych przesta\u0142aby by\u0107 t\u0105 w\u0142a\u015bnie rzecz\u0105?\n        <\/p>\n      <\/blockquote>\n\n      <p class=\"stw-article__lead-question\">\n        Co zatem jest istot\u0105 ewolucji?\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Czy jest jaka\u015b r\u00f3\u017cnica istotowa (istotna) mi\u0119dzy rozwijaniem\n        dywanu, rozwijaniem si\u0119 galaktyk, rozwijaniem w\u0142asnej osobowo\u015bci,\n        rozwijaniem biznesu, rozwojem cz\u0142owieka od kom\u00f3rki jajowej\n        do starca, czy mo\u017ce tej r\u00f3\u017cnicy nie ma?\n      <\/p>\n\n      <p>\n        I czy to wszystko jest to samo, czyli ewolucja?\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Nie wnikaj\u0105c zbyt g\u0142\u0119boko w te rozwa\u017cania, od razu mo\u017cna\n        powiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 to istotowo r\u00f3\u017cne procesy, a wi\u0119c powinny\n        by\u0107 nazywane innymi poj\u0119ciami.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Takie poj\u0119cia s\u0105, tylko dla cel\u00f3w in\u017cynierii spo\u0142ecznej\n        zosta\u0142y wymienione na ewolucj\u0119.\n      <\/p>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         07. INNE OKRE\u015aLENIA\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">07<\/div>\n\n      <h2>Jak nazywali\u015bmy te procesy wcze\u015bniej?<\/h2>\n\n      <p>\n        Kiedy\u015b u\u017cywano innych okre\u015ble\u0144 na podobne z pozoru procesy:\n      <\/p>\n\n      <ul class=\"stw-article__list\">\n        <li>post\u0119p,<\/li>\n        <li>zmiana,<\/li>\n        <li>rozw\u00f3j,<\/li>\n        <li>ontogeneza,<\/li>\n        <li>hodowla,<\/li>\n        <li>wzrost,<\/li>\n        <li>przemiana,<\/li>\n        <li>przekszta\u0142canie (transformacja),<\/li>\n        <li>doskonalenie,<\/li>\n        <li>powstawanie (geneza).<\/li>\n      <\/ul>\n\n      <p>\n        Obecnie okazuje si\u0119, \u017ce dla potrzeb:\n      <\/p>\n\n      <ul class=\"stw-article__list\">\n        <li>\n          nauk spo\u0142ecznych \u201eewolucja\u201d to stara\n          <strong>zmiana spo\u0142eczna<\/strong>,\n        <\/li>\n\n        <li>\n          nauk technicznych \u201eewolucja\u201d to stary\n          <strong>post\u0119p technologiczny<\/strong>,\n        <\/li>\n\n        <li>\n          nauk humanistycznych obecna \u201eewolucja\u201d to stary\n          <strong>rozw\u00f3j<\/strong> \u2014 czy to idei, umiej\u0119tno\u015bci,\n          form przekazu czy j\u0119zyka (lingwistyka),\n        <\/li>\n\n        <li>\n          nauk biologicznych \u201eewolucja\u201d to tak naprawd\u0119 obserwowalna\n          <strong>genetyka populacyjna<\/strong>,\n        <\/li>\n\n        <li>\n          u\u017cytkowa genetyka populacyjna na potrzeby cz\u0142owieka\n          to stara <strong>hodowla<\/strong>,\n        <\/li>\n\n        <li>\n          nauk o wszech\u015bwiecie \u201eewolucja\u201d, czy to gwiazd,\n          czy galaktyk, to stara <strong>ontogeneza<\/strong>,\n          czyli opis powstawania nowego bytu.\n        <\/li>\n      <\/ul>\n\n      <p>\n        A\u017c dziwne, \u017ce ontogeneza (rozw\u00f3j zarodka) w przypadku embriologii\n        nie jest jeszcze nazywana ewolucj\u0105 osobnicz\u0105.\n      <\/p>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         08. CZY POJ\u0118CIE JEST POTRZEBNE?\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">08<\/div>\n\n      <h2>Czy poj\u0119cie \u201eewolucja\u201d jest potrzebne?<\/h2>\n\n      <p>\n        Ludzko\u015b\u0107 d\u0142ugo sobie radzi\u0142a bez poj\u0119cia \u201eewolucja\u201d.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Proces polegaj\u0105cy na drobnych, etapowych, powolnych zmianach\n        prowadz\u0105cych do powstania pewnych efekt\u00f3w (zjawisk czy rzeczy)\n        znany by\u0142 od dawien dawna.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        W zale\u017cno\u015bci od tego, czy by\u0142 uruchamiany \u015bwiadomie przez cz\u0142owieka,\n        czy by\u0142 zwi\u0105zany z niezamierzonymi procesami przyrodniczymi,\n        nazywany by\u0142 planowaniem, przemijaniem, tworzeniem, niszczeniem,\n        erozj\u0105, zmienno\u015bci\u0105 itd. \u2014 w zale\u017cno\u015bci od tego, w jakim kontek\u015bcie\n        oceniali\u015bmy te procesy.\n      <\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__question\">\n        <span class=\"stw-article__question-label\">Question<\/span>\n\n        <p>\n          Co zatem jest takiego istotowego w poj\u0119ciu \u201eewolucja\u201d,\n          \u017ce zosta\u0142a wydzielona ona jako osobne poj\u0119cie?\n          Czy takie poj\u0119cie w og\u00f3le w nauce czy filozofii ma swoje miejsce\n          i czy rzeczywi\u015bcie jest potrzebne?\n        <\/p>\n      <\/div>\n\n      <p>\n        Kr\u00f3tko, aby nie wchodzi\u0107 w zb\u0119dne rozwa\u017cania \u2014 jest przydatne,\n        je\u015bli s\u0142u\u017cy podkre\u015bleniu drogi, w jaki spos\u00f3b osi\u0105gany jest\n        okre\u015blony cel: w spos\u00f3b w\u0142a\u015bnie polegaj\u0105cy na drobnych,\n        etapowych, powolnych zmianach.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Ewolucja zatem niezwi\u0105zana z biologi\u0105, tak jak by\u0142a rozumiana\n        przed Darwinem, jest poj\u0119ciem przydatnym.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Zastosowana do biologii wprowadza b\u0142\u0105d i staje si\u0119 ewolucjonizmem,\n        czyli przekonaniem nieuzasadnionym ani obserwacj\u0105, ani eksperymentem\n        (inn\u0105 form\u0105 obserwacji) o mo\u017cliwo\u015bci \u201ep\u0142ynnego\u201d tworzenia\n        z jednych form organizm\u00f3w form innych.\n      <\/p>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         09. DEFINICJA BIOLOGICZNA\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">09<\/div>\n\n      <h2>Jak definiowana jest ewolucja biologiczna?<\/h2>\n\n      <p>\n        Obecne rozumienie ewolucji biologicznej przedstawia si\u0119\n        w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy.\n      <\/p>\n\n      <aside class=\"stw-article__callout\">\n        <span class=\"stw-article__callout-label\">Ewolucja to<\/span>\n\n        <p>\n          zmiana dziedzicznych cech populacji organizm\u00f3w\n          w kolejnych pokoleniach.\n        <\/p>\n      <\/aside>\n\n      <p>\n        Gdyby rzeczywi\u015bcie poprzesta\u0107 na takim literalnym rozumieniu\n        poj\u0119cia \u201eewolucja\u201d, to nale\u017cy si\u0119 z nim zgodzi\u0107, bo w praktyce\n        oznacza to od dawien dawna znan\u0105 i usankcjonowan\u0105 obserwacj\u0119, \u017ce:\n      <\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__statement\">\n        Kolejne pokolenia organizm\u00f3w wygl\u0105daj\u0105 jak ich rodzice,\n        tylko troch\u0119 inaczej.\n      <\/div>\n\n      <p>\n        Tak przedstawiona interpretacja wst\u0119pnej definicji nie brzmi\n        ani specjalnie naukowo, ani odkrywczo i z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105\n        nie zdob\u0119dzie uznania w \u015bwiecie naukowym.\n        Jednak istotowo s\u0105 to zdania r\u00f3wnorz\u0119dne.\n      <\/p>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         10. PRZEJ\u015aCIE W EWOLUCJONIZM\n         ========================================= -->\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">10<\/div>\n\n      <h2>Gdzie ewolucja przechodzi w ewolucjonizm?<\/h2>\n\n      <p>\n        Problem w tym, \u017ce nie tak jest obecnie rozumiana ewolucja.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Podana definicja jest tylko punktem wyj\u015bciowym do nadinterpretacji\n        ewolucji jako procesu, w kt\u00f3rej ka\u017cda cecha mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107\n        w ka\u017cd\u0105, tylko musi si\u0119 zmienia\u0107 powoli.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Tak wi\u0119c poj\u0119cie \u201eewolucja\u201d przechodzi niepostrze\u017cenie\n        w ewolucjonizm, czyli g\u0142\u0119bokie przekonanie, \u017ce wszystko mo\u017ce\n        si\u0119 zmieni\u0107 we wszystko, bo wszystko ma wsp\u00f3lne pochodzenie.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Ju\u017c nie poruszajmy kolejnej kwestii, sk\u0105d to pochodzenie.\n      <\/p>\n\n      <p>\n        Ewolucjonizm nie widzi granic, nie rozumie poj\u0119cia asymptoty,\n        czyli granicy nieprzekraczalnej, mimo mo\u017cliwo\u015bci zbli\u017cania si\u0119\n        do niej w spos\u00f3b niesko\u0144czony \u2014 czy to w czasie, czy przestrzeni.\n      <\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__statement\">\n        Ale o ewolucjonizmie nast\u0119pnym razem.\n      <\/div>\n\n    <\/section>\n\n\n    <!-- =========================================\n         STA\u0141A STOPKA ARTYKU\u0141U\n         ========================================= -->\n\n    <footer class=\"stw-article__footer\">\n      <div class=\"stw-article__footer-icon\" aria-hidden=\"true\">\n        <svg viewbox=\"0 0 48 48\">\n          <path d=\"M8 21C8 12 15 6 25 6s17 6 17 15-7 15-17 15c-3 0-6-.5-8-1.5L8 40l2.5-9C9 28 8 25 8 21Z\"><\/path>\n          <path d=\"M20 18c.5-3 2.5-5 6-5 3 0 5 1.8 5 4.5 0 4-5 4-5 8\"><\/path>\n          <path d=\"M26 30h.01\"><\/path>\n        <\/svg>\n      <\/div>\n\n      <div>\n        <span class=\"stw-article__footer-label\">Masz pytania?<\/span>\n\n        <h3>B\u00f3g nie boi si\u0119 naszych pyta\u0144. My r\u00f3wnie\u017c nie.<\/h3>\n\n        <p>\n          Je\u015bli ten artyku\u0142 sk\u0142oni\u0142 Ci\u0119 do dalszych przemy\u015ble\u0144,\n          zapraszamy do rozmowy. Swoje pytania mo\u017cesz zostawi\u0107\n          w komentarzach, napisa\u0107 do nas w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych\n          lub zada\u0107 je podczas sesji Q&amp;A na konferencji.\n        <\/p>\n\n        <div class=\"stw-article__footer-links\">\n          <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/stworzycielpl\"\n             target=\"_blank\"\n             rel=\"noopener noreferrer\">\n            Facebook\n          <\/a>\n\n          <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/stworzyciel\"\n             target=\"_blank\"\n             rel=\"noopener noreferrer\">\n            Instagram\n          <\/a>\n\n          <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@Konferencja-stworzyciel\"\n             target=\"_blank\"\n             rel=\"noopener noreferrer\">\n            YouTube\n          <\/a>\n        <\/div>\n      <\/div>\n    <\/footer>\n\n  <\/div>\n<\/article>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nauka i wiara Czy ewolucjonizm to to samo co ewolucja? Dziwne z pozoru pytanie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 odruchowo powie: oczywi\u015bcie, \u017ce tak. Ot\u00f3\u017c nie. Nieco zrozumienia ods\u0142ania nam ju\u017c pobie\u017cna nawet analiza gramatyczna tych wyraz\u00f3w. Sp\u00f3jrzmy na ko\u0144c\u00f3wki. Ewolucj- -a. Ewolucj- -onizm. Pierwszy wyraz w tej formie gramatycznej jest tzw. rzeczownikiem odczasownikowym i oznacza proces ewoluowania. Ten [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"iawp_total_views":390,"footnotes":""},"categories":[31,34],"tags":[28,37,38,23,30,24,36],"class_list":["post-600","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-apologetyka","category-nauka","tag-chrzescijanstwo","tag-ewolucja","tag-ewolucjonizm","tag-kreacjonizm","tag-nauka","tag-stworca","tag-swiatopoglad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=600"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":603,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/600\/revisions\/603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}