{"id":734,"date":"2026-10-18T12:00:00","date_gmt":"2026-10-18T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/stworzyciel.pl\/?p=734"},"modified":"2026-10-17T20:04:06","modified_gmt":"2026-10-17T18:04:06","slug":"kreacjonizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/2026\/10\/18\/kreacjonizm\/","title":{"rendered":"KREACJONIZM"},"content":{"rendered":"<style>\n#stw-article,\n#stw-article *,\n#stw-article *::before,\n#stw-article *::after {\n  box-sizing: border-box !important;\n}\n\n#stw-article {\n  --stw-green: #376843;\n  --stw-green-dark: #173d2b;\n  --stw-lime: #a7ca55;\n  --stw-cream: #f3ead1;\n  --stw-cream-light: #fbf7eb;\n  --stw-text: #172019;\n  --stw-muted: #5a665f;\n\n  width: min(920px, calc(100% - 36px)) !important;\n  margin: 0 auto !important;\n  padding: 72px 0 90px !important;\n\n  color: var(--stw-text) !important;\n  font-family: \"Work Sans\", Arial, sans-serif !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   HERO\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__hero {\n  margin-bottom: 62px !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__category {\n  display: inline-flex !important;\n  margin-bottom: 18px !important;\n  padding: 7px 12px !important;\n  border-radius: 999px !important;\n  background: rgba(167, 202, 85, 0.18) !important;\n  color: var(--stw-green) !important;\n  font-size: 11px !important;\n  font-weight: 800 !important;\n  letter-spacing: 0.12em !important;\n  text-transform: uppercase !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__title {\n  margin: 0 !important;\n  color: #101512 !important;\n  font-family: \"Work Sans\", Arial, sans-serif !important;\n  font-size: clamp(44px, 6.2vw, 76px) !important;\n  font-weight: 800 !important;\n  line-height: 1.03 !important;\n  letter-spacing: -0.05em !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   TRE\u015a\u0106\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__content {\n  font-size: 19px !important;\n  line-height: 1.82 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__section {\n  margin-top: 72px !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__section:first-child {\n  margin-top: 0 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__section h2 {\n  margin: 0 0 28px !important;\n  color: #111713 !important;\n  font-family: \"Work Sans\", Arial, sans-serif !important;\n  font-size: clamp(34px, 4.4vw, 54px) !important;\n  font-weight: 770 !important;\n  line-height: 1.08 !important;\n  letter-spacing: -0.04em !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__section p {\n  margin: 0 0 24px !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   NUMERY SEKCJI\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__section--numbered {\n  position: relative !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__section-number {\n  display: inline-flex !important;\n  align-items: center !important;\n  justify-content: center !important;\n  min-width: 48px !important;\n  height: 30px !important;\n  margin-bottom: 14px !important;\n  padding: 0 11px !important;\n  border-radius: 999px !important;\n  color: var(--stw-green) !important;\n  background: rgba(167, 202, 85, 0.2) !important;\n  font-family: \"Work Sans\", Arial, sans-serif !important;\n  font-size: 12px !important;\n  font-weight: 800 !important;\n  line-height: 1 !important;\n  letter-spacing: 0.12em !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   DEFINICJE \/ CYTATY \/ WA\u017bNE MY\u015aLI\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__definition {\n  margin: 34px 0 !important;\n  padding: 28px 30px !important;\n  border: 1px solid rgba(55, 104, 67, 0.16) !important;\n  border-radius: 18px !important;\n  background: linear-gradient(145deg, rgba(243,234,209,.62), rgba(251,247,235,.92)) !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__definition-label,\n#stw-article .stw-article__callout-label,\n#stw-article .stw-article__book-label {\n  display: block !important;\n  margin-bottom: 10px !important;\n  color: var(--stw-green) !important;\n  font-size: 11px !important;\n  font-weight: 800 !important;\n  letter-spacing: 0.13em !important;\n  text-transform: uppercase !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__definition blockquote,\n#stw-article .stw-article__definition p {\n  margin: 0 !important;\n  color: var(--stw-green-dark) !important;\n  font-size: clamp(23px, 3vw, 31px) !important;\n  font-weight: 710 !important;\n  line-height: 1.43 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__statement {\n  margin: 34px 0 !important;\n  padding-left: 22px !important;\n  border-left: 4px solid var(--stw-lime) !important;\n  color: var(--stw-green-dark) !important;\n  font-size: clamp(23px, 3vw, 31px) !important;\n  font-weight: 720 !important;\n  line-height: 1.42 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__callout {\n  margin: 42px 0 !important;\n  padding: 28px 30px !important;\n  border-top: 1px solid rgba(55, 104, 67, 0.34) !important;\n  border-bottom: 1px solid rgba(55, 104, 67, 0.34) !important;\n  text-align: center !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__callout p {\n  max-width: 720px !important;\n  margin: 0 auto !important;\n  color: var(--stw-green-dark) !important;\n  font-size: clamp(23px, 3vw, 32px) !important;\n  font-weight: 710 !important;\n  line-height: 1.42 !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   ETYMOLOGIA\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__etymology {\n  display: grid !important;\n  grid-template-columns: repeat(2, minmax(0, 1fr)) !important;\n  gap: 12px !important;\n  margin: 28px 0 34px !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__etymology-item {\n  padding: 20px 22px !important;\n  border: 1px solid rgba(55, 104, 67, 0.15) !important;\n  border-radius: 14px !important;\n  background: var(--stw-cream-light) !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__etymology-term {\n  display: block !important;\n  margin-bottom: 5px !important;\n  color: var(--stw-green) !important;\n  font-size: 18px !important;\n  font-weight: 800 !important;\n  letter-spacing: .02em !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__etymology-meaning {\n  color: var(--stw-text) !important;\n  font-size: 16px !important;\n  line-height: 1.5 !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   LISTY\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__list {\n  display: grid !important;\n  gap: 13px !important;\n  margin: 28px 0 36px !important;\n  padding: 0 !important;\n  list-style: none !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__list li {\n  position: relative !important;\n  margin: 0 !important;\n  padding-left: 34px !important;\n  color: var(--stw-green-dark) !important;\n  font-size: 20px !important;\n  font-weight: 650 !important;\n  line-height: 1.5 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__list li::before {\n  content: \"\u2713\" !important;\n  position: absolute !important;\n  left: 0 !important;\n  top: 0 !important;\n  color: var(--stw-green) !important;\n  font-weight: 800 !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   KSI\u0104\u017bKA\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__book {\n  margin: 32px 0 38px !important;\n  padding: 30px !important;\n  border: 1px solid rgba(55, 104, 67, 0.16) !important;\n  border-radius: 18px !important;\n  background: var(--stw-cream-light) !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__book-title {\n  display: block !important;\n  margin-bottom: 18px !important;\n  color: var(--stw-green-dark) !important;\n  font-size: clamp(24px, 3vw, 34px) !important;\n  font-weight: 780 !important;\n  line-height: 1.28 !important;\n  font-style: italic !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__book-authors {\n  display: grid !important;\n  gap: 9px !important;\n  margin: 0 !important;\n  padding: 0 !important;\n  list-style: none !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__book-authors li {\n  padding: 12px 14px !important;\n  border-radius: 11px !important;\n  background: rgba(255,255,255,.56) !important;\n  color: var(--stw-text) !important;\n  font-size: 16px !important;\n  line-height: 1.55 !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   ZESTAWIENIE KULTUR \/ RELIGII\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__culture-table {\n  margin: 30px 0 38px !important;\n  overflow: hidden !important;\n  border: 1px solid rgba(55, 104, 67, 0.15) !important;\n  border-radius: 18px !important;\n  background: var(--stw-cream-light) !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__culture-row {\n  display: grid !important;\n  grid-template-columns: 145px minmax(150px, .9fr) minmax(0, 1.45fr) !important;\n  gap: 18px !important;\n  align-items: start !important;\n  padding: 14px 20px !important;\n  border-bottom: 1px solid rgba(55, 104, 67, 0.13) !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__culture-row:last-child {\n  border-bottom: 0 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__culture-place {\n  color: var(--stw-green) !important;\n  font-weight: 780 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__culture-name {\n  color: var(--stw-green-dark) !important;\n  font-weight: 690 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__culture-note {\n  color: var(--stw-muted) !important;\n  font-size: 15px !important;\n  line-height: 1.48 !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   SCHEMAT 1\u20134\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__steps {\n  counter-reset: stw-step !important;\n  display: grid !important;\n  gap: 13px !important;\n  margin: 30px 0 38px !important;\n  padding: 0 !important;\n  list-style: none !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__steps li {\n  counter-increment: stw-step !important;\n  position: relative !important;\n  min-height: 54px !important;\n  margin: 0 !important;\n  padding: 15px 18px 15px 74px !important;\n  border: 1px solid rgba(55,104,67,.15) !important;\n  border-radius: 14px !important;\n  background: var(--stw-cream-light) !important;\n  color: var(--stw-green-dark) !important;\n  font-size: 18px !important;\n  font-weight: 650 !important;\n  line-height: 1.48 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__steps li::before {\n  content: counter(stw-step, decimal-leading-zero) !important;\n  position: absolute !important;\n  left: 18px !important;\n  top: 14px !important;\n  display: inline-flex !important;\n  align-items: center !important;\n  justify-content: center !important;\n  width: 40px !important;\n  height: 28px !important;\n  border-radius: 999px !important;\n  background: rgba(167,202,85,.22) !important;\n  color: var(--stw-green) !important;\n  font-size: 11px !important;\n  font-weight: 800 !important;\n  letter-spacing: .08em !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   WERSETY\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__bible-table {\n  margin: 30px 0 38px !important;\n  padding: 5px 24px !important;\n  border: 1px solid rgba(55,104,67,.15) !important;\n  border-radius: 18px !important;\n  background: var(--stw-cream-light) !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__bible-row {\n  display: grid !important;\n  grid-template-columns: 70px minmax(0, 1fr) 95px !important;\n  gap: 14px !important;\n  padding: 14px 0 !important;\n  border-bottom: 1px solid rgba(55,104,67,.13) !important;\n  align-items: baseline !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__bible-row:last-child {\n  border-bottom: 0 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__bible-key,\n#stw-article .stw-article__bible-ref {\n  color: var(--stw-green) !important;\n  font-size: 13px !important;\n  font-weight: 800 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__bible-text {\n  color: var(--stw-green-dark) !important;\n  font-weight: 680 !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   STOPKI \/ BOXY\n   ========================================================= *\/\n\n#stw-article .stw-article__footer {\n  display: grid !important;\n  grid-template-columns: 80px minmax(0, 1fr) !important;\n  gap: 26px !important;\n  align-items: start !important;\n  margin-top: 86px !important;\n  padding: 34px !important;\n  border: 1px solid rgba(55, 104, 67, 0.17) !important;\n  border-radius: 20px !important;\n  background: linear-gradient(145deg, rgba(243, 234, 209, 0.74), rgba(251, 247, 235, 0.86)) !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__footer--secondary {\n  margin-top: 28px !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__footer-icon {\n  display: grid !important;\n  place-items: center !important;\n  width: 70px !important;\n  height: 70px !important;\n  border-radius: 50% !important;\n  color: var(--stw-green) !important;\n  background: rgba(255, 255, 255, 0.55) !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__footer-icon svg {\n  width: 42px !important;\n  height: 42px !important;\n  fill: none !important;\n  stroke: currentColor !important;\n  stroke-width: 1.8 !important;\n  stroke-linecap: round !important;\n  stroke-linejoin: round !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__footer-label {\n  display: block !important;\n  margin-bottom: 7px !important;\n  color: var(--stw-green) !important;\n  font-size: 11px !important;\n  font-weight: 800 !important;\n  letter-spacing: 0.13em !important;\n  text-transform: uppercase !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__footer h3 {\n  margin: 0 0 13px !important;\n  color: var(--stw-green-dark) !important;\n  font-size: clamp(24px, 3vw, 33px) !important;\n  font-weight: 760 !important;\n  line-height: 1.28 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__footer p {\n  margin: 0 !important;\n  color: #405048 !important;\n  font-size: 15px !important;\n  line-height: 1.65 !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__footer-links {\n  display: flex !important;\n  flex-wrap: wrap !important;\n  gap: 10px !important;\n  margin-top: 22px !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__footer-links a {\n  display: inline-flex !important;\n  align-items: center !important;\n  justify-content: center !important;\n  padding: 10px 15px !important;\n  border: 1px solid rgba(55, 104, 67, 0.3) !important;\n  border-radius: 999px !important;\n  color: var(--stw-green) !important;\n  background: rgba(255, 255, 255, 0.42) !important;\n  font-size: 12px !important;\n  font-weight: 700 !important;\n  text-decoration: none !important;\n  transition: transform 170ms ease, background 170ms ease, color 170ms ease !important;\n}\n\n#stw-article .stw-article__footer-links a:hover {\n  transform: translateY(-2px) !important;\n  color: #ffffff !important;\n  background: var(--stw-green) !important;\n}\n\n\/* =========================================================\n   MOBILE\n   ========================================================= *\/\n\n@media (max-width: 700px) {\n  #stw-article {\n    width: min(100% - 26px, 920px) !important;\n    padding: 54px 0 65px !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__title {\n    font-size: clamp(38px, 12vw, 56px) !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__content {\n    font-size: 17px !important;\n    line-height: 1.75 !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__section {\n    margin-top: 56px !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__definition,\n  #stw-article .stw-article__book,\n  #stw-article .stw-article__callout {\n    padding: 22px !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__etymology {\n    grid-template-columns: 1fr !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__culture-row {\n    grid-template-columns: 1fr !important;\n    gap: 2px !important;\n    padding: 14px 18px !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__culture-name {\n    margin-top: 2px !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__culture-note {\n    margin-top: 4px !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__bible-table {\n    padding: 4px 18px !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__bible-row {\n    grid-template-columns: 58px minmax(0, 1fr) !important;\n    gap: 7px 11px !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__bible-ref {\n    grid-column: 2 !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__list li,\n  #stw-article .stw-article__steps li {\n    font-size: 17px !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__footer {\n    grid-template-columns: 1fr !important;\n    padding: 25px !important;\n  }\n\n  #stw-article .stw-article__section-number {\n    min-width: 43px !important;\n    height: 27px !important;\n    font-size: 11px !important;\n  }\n}\n\n\/* =========================================================\n   TRANSLATEPRESS\n   ========================================================= *\/\n\nnav.trp-language-switcher.trp-floating-switcher {\n  --right: 18px !important;\n  --bottom: 18px !important;\n  right: 18px !important;\n  bottom: 18px !important;\n  box-shadow: 0 4px 0 rgba(55, 104, 67, 0.12), 0 9px 24px rgba(23, 58, 45, 0.24) !important;\n}\n\n@media (max-width: 767px) {\n  nav.trp-language-switcher.trp-floating-switcher {\n    --right: 10px !important;\n    --bottom: 12px !important;\n    right: 10px !important;\n    bottom: 12px !important;\n  }\n}\n\n<\/style>\n\n<article id=\"stw-article\" class=\"stw-article\">\n\n  <header class=\"stw-article__hero\">\n    <span class=\"stw-article__category\">Nauka i wiara<\/span>\n    <h1 class=\"stw-article__title\">Co to jest kreacjonizm?<\/h1>\n  <\/header>\n\n  <div class=\"stw-article__content\">\n\n    <section class=\"stw-article__section\">\n      <p>Polskie s\u0142owo kreacjonizm pochodzi od \u0142aci\u0144skiego s\u0142owa <em>creatio<\/em> czyli akt stworzenia a wi\u0119c stwarzanie.<\/p>\n\n      <p>Gramatycznie jest to rzeczownik odczasownikowy rdzenia <em>crea-<\/em><\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__etymology\">\n        <div class=\"stw-article__etymology-item\">\n          <span class=\"stw-article__etymology-term\">crea- -re<\/span>\n          <span class=\"stw-article__etymology-meaning\">tworzy\u0107<\/span>\n        <\/div>\n        <div class=\"stw-article__etymology-item\">\n          <span class=\"stw-article__etymology-term\">crea- tio<\/span>\n          <span class=\"stw-article__etymology-meaning\">stwarzanie<\/span>\n        <\/div>\n      <\/div>\n\n      <p>Formalnie kreacjonizm jest to;<\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__definition\">\n        <span class=\"stw-article__definition-label\">Definicja<\/span>\n        <blockquote>\u201e \u2026 pogl\u0105d zgodnie z kt\u00f3rym wszech\u015bwiat, Ziemia i \u017cycie zosta\u0142y stworzone przez nadprzyrodzonego (spoza \u015bwiata materialnego) Stw\u00f3rc\u0119 w wyniku \u015bwiadomego aktu stworzenia a nie wy\u0142\u0105cznie w wyniku naturalnych proces\u00f3w. \u2026\u201d.<\/blockquote>\n      <\/div>\n\n      <p>Poniewa\u017c tak postawiona definicja od razu kieruje nasze dyskusje na tematy metafizyczne i filozoficzne, chocia\u017c bardzo ciekawe i rozwijaj\u0105ce intelektualnie, to jednak ja\u0142owe z punktu widzenia rozstrzygni\u0119cia sporu na gruncie poszukiwania prawdy.<\/p>\n\n      <p>Poruszaj\u0105c si\u0119 jedynie w obszarze metafizyki zawsze ostatecznie dotrzemy do punktu w kt\u00f3rym zgodzimy si\u0119, \u017ce ka\u017cdy ma swoj\u0105 racj\u0119 i prawo do swoich pogl\u0105d\u00f3w, co dyskusje filozoficzne zmieni natychmiast w kawiarniane.<\/p>\n\n      <p>Aby tego unikn\u0105\u0107 i przenie\u015b\u0107 i dyskusj\u0119 i argumentacj\u0119 na teren obiektywnych twierdze\u0144, w \u015brodowisku kreacjonistycznym ostatnimi czasy zaczyna by\u0107 r\u00f3wnolegle wprowadzana inna, bardziej pragmatyczna definicja.<\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__definition\">\n        <span class=\"stw-article__definition-label\">Definicja pragmatyczna<\/span>\n        <blockquote>\u201eKreacjonizm to pogl\u0105d zak\u0142adaj\u0105cy historyczno\u015b\u0107 pierwszych 11 rozdzia\u0142\u00f3w Genesis.\u201d<\/blockquote>\n      <\/div>\n\n      <p>Na pierwszy rzut oka dziwna definicja ale jest to definicja maj\u0105ca moc wyci\u0105gni\u0119cia dyskusji z obszaru metafizyki do \u015bwiata fizyki, a wi\u0119c z kawiarni do laboratorium.<\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__statement\">W obecnym stanie nauki, sp\u00f3r laboratoryjny staje si\u0119 mo\u017cliwy i daj\u0105cy kreacjonizmowi ca\u0142kiem nowe perspektywy.<\/div>\n    <\/section>\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">01<\/div>\n      <h2>Kreacjonizm jako stary \u015bwiatopogl\u0105d<\/h2>\n\n      <p>Kreacjonizm, nawet w obu definicjach jest bardzo starym \u015bwiatopogl\u0105dem. Si\u0119ga pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci rozumianej historycznie. Pierwsze cywilizacje wzrasta\u0142y w otoczeniu kreacjonistycznym. Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce i my\u015bl ewolucyjna nie jest r\u00f3wnie stara, bo jest, ale chyba \u017cadna cywilizacja nie powsta\u0142a na ewolucjonizmie jako fundamencie.<\/p>\n\n      <p>Wydaje mi si\u0119, \u017ce ewolucjonizm (nie biologiczna teoria ewolucji), pojawia\u0142 si\u0119 zawsze wt\u00f3rnie w ju\u017c powsta\u0142ych cywilizacjach, w jej p\u00f3\u017aniejszym etapie i zwykle zwiastowa\u0142 jej upadek wprowadzaj\u0105c spo\u0142ecze\u0144stwa na drog\u0119 politeizmu a czasami ateizmu.<\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__callout\">\n        <span class=\"stw-article__callout-label\">Przypomnienie<\/span>\n        <p>Przypomnie\u0107 chc\u0119, \u017ce teoria ewolucji zw\u0142aszcza w obecnym wydaniu to pochodna ewolucjonizmu (odsy\u0142am do wcze\u015bniejszych tekst\u00f3w na blogu). Teoria ewolucji to nie to samo co ewolucjonizm.<\/p>\n      <\/div>\n\n      <p>Pr\u00f3ba stworzenia nowej cywilizacji, a wi\u0119c struktur spo\u0142ecznych oraz instytucji, na fundamencie od razu ewolucjonistycznym, pojawi\u0142a si\u0119 chyba po raz pierwszy w historii, przynajmniej w Europie, ok. 250 lat temu czyli w okolicach Rewolucji Francuskiej<\/p>\n\n      <p>Od tego czasu pogl\u0105dy biblijne zacz\u0119\u0142y by\u0107 traktowane jako nienaukowe czyli gorsze, nieprawdziwe i przes\u0105dne.<\/p>\n    <\/section>\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">02<\/div>\n      <h2>Czy kreacjonizm jest naukowy?<\/h2>\n\n      <div class=\"stw-article__definition\">\n        <span class=\"stw-article__definition-label\">Pogl\u0105d wsp\u00f3\u0142czesny<\/span>\n        <blockquote>Kreacjonizm nie jest uznawany wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie za teori\u0119 naukow\u0105, poniewa\u017c nie opiera si\u0119 na metodzie naukowej ani nie formu\u0142uje hipotez podlegaj\u0105cych testowaniu i falsyfikacji.<\/blockquote>\n      <\/div>\n\n      <p>Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 tego zdania rzeczywi\u015bcie jest prawdziwa \u2013 kreacjonizm nie jest uznawany za nauk\u0119, ale druga cz\u0119\u015b\u0107 nie jest prawdziwa.<\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__statement\">Kreacjonizm opiera si\u0119 na metodzie naukowej i formu\u0142uje hipotezy podlegaj\u0105ce testowaniu i falsyfikacji.<\/div>\n\n      <p>Osoby formu\u0142uj\u0105ce lub zgadzaj\u0105ce si\u0119 z pogl\u0105dem o nienaukowo\u015bci kreacjonizmu \u201eprzespa\u0142y\u201d ostatnie 65 lat. \u201ePrzespanie\u201d to jest wynikiem mechanizmu samosprawdzaj\u0105cego si\u0119 proroctwa.<\/p>\n      <p>Je\u015bli uznamy ca\u0142e powy\u017csze zdanie za prawdziwe to konsekwentnie i racjonalnie nie zajmujemy si\u0119 kreacjonizmem jako teori\u0105 naukow\u0105.<\/p>\n      <p>Skoro kreacjonizm nie jest naukowy, to si\u0119 nim nie zajmujemy i nie obserwujemy, bo przecie\u017c wiemy, \u017ce nie jest naukowy.<\/p>\n\n      <p>Mo\u017cna si\u0119 zgodzi\u0107 z pogl\u0105dem o nienaukowo\u015bci kreacjonizmu je\u017celi mamy na my\u015bli mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksperymentalnego odtworzenia procesu stwarzania Wszech\u015bwiata lub przeprowadzenia dowodu historycznego, czyli zdobycie \u017ar\u00f3de\u0142 pisanych, jak i kiedy ten \u015bwiat zosta\u0142 stwarzany.<\/p>\n      <p>Z takim podej\u015bciem zgodzi si\u0119 ka\u017cdy kreacjonista.<\/p>\n\n      <p>Ale dok\u0142adnie ten sam problem dotyczy teorii ewolucji. W obr\u0119bie teorii ewolucji r\u00f3wnie\u017c nie mamy mo\u017cliwo\u015bci zdobycia \u017ar\u00f3de\u0142 pisanych jak ewolucja przebiega\u0142a.<\/p>\n      <p>\u017baden z gatunk\u00f3w zwierz\u0105t z jakiego\u015b powodu (wykluczam raczej z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107) nie zdoby\u0142 si\u0119 na to, aby prowadzi\u0107 kronik\u0119 powolnych przemian swoich przodk\u00f3w przez ostatnie miliony lat i przekaza\u0107 je nam jako niezbity historyczny dow\u00f3d na ewolucj\u0119.<\/p>\n      <p>Jeszcze gorzej jest z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 obserwacji lub odtworzenia powstania Wszech\u015bwiata w laboratorium.<\/p>\n      <p>Tutaj brak takiej mo\u017cliwo\u015bci jest oczywisty. Nie mamy tak du\u017cego laboratorium aby odtworzy\u0107 Wielki Wybuch w prob\u00f3wce, bo o ile jeszcze na pocz\u0105tku eksperymentu przestrzeni laboratoryjnej wystarczy, to ju\u017c w pierwszej milisekundzie (o ile teoria jest prawdziwa) jego trwania, ju\u017c nie.<\/p>\n\n      <p>Inaczej si\u0119 sprawa ma je\u017celi potraktujemy naukowo\u015b\u0107 jako zdolno\u015b\u0107 do:<\/p>\n      <ul class=\"stw-article__list\">\n        <li>wytwarzania metod, kt\u00f3rymi badamy rzeczywisto\u015b\u0107,<\/li>\n        <li>tworzenia modeli,<\/li>\n        <li>stawiania hipotez oraz<\/li>\n        <li>budowania teorii,<\/li>\n      <\/ul>\n      <p>kt\u00f3re nast\u0119pnie sprawdzamy do\u015bwiadczalnie lub symulacyjnie (dla nauk przyrodniczych i technicznych) czy historycznie, metodami w\u0142a\u015bciwymi dla bada\u0144 historycznych.<\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__callout\">\n        <span class=\"stw-article__callout-label\">Wniosek autora<\/span>\n        <p>I w jednym i w drugim obszarze zar\u00f3wno ewolucjonizm jak i kreacjonizm mo\u017cna traktowa\u0107 r\u00f3wnorz\u0119dnie.<\/p>\n      <\/div>\n    <\/section>\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">03<\/div>\n      <h2>Wsp\u00f3\u0142czesny kreacjonizm<\/h2>\n\n      <p>Wsp\u00f3\u0142czesny kreacjonizm powsta\u0142 ok. 65 lat temu. Symbolicznym momentem rozpocz\u0119cia tego zjawiska jest wydanie ksi\u0105\u017cki<\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__book\">\n        <span class=\"stw-article__book-label\">Book<\/span>\n        <span class=\"stw-article__book-title\">The Genesis Flood: The Biblical Record and Its Scientific Implications.<\/span>\n        <p>Napisanej przez<\/p>\n        <ul class=\"stw-article__book-authors\">\n          <li>Henry M. Morrisa (1918\u20132006) dr in\u017c. hydrotechnika oraz<\/li>\n          <li>Johna C. Whitcomba Juniora (1924\u20132020) \u2013 teologa, prof. Starego Testamentu<\/li>\n        <\/ul>\n      <\/div>\n\n      <p>Ksi\u0105\u017cka ta by\u0142a inna ni\u017c wszystkie kreacjonistyczne do tamtej chwili, poniewa\u017c chyba po raz pierwszy wydawnictwo kreacjonistyczne zawiera\u0142o tak wiele wykres\u00f3w, tabelek i schemat\u00f3w, poza oczywi\u015bcie tre\u015bci\u0105 i obrazkami (rycinami), \u017ce na pierwszy rzut oka przypomina\u0142o podr\u0119cznik akademicki. Dopiero uwa\u017cne wczytanie si\u0119 w tre\u015b\u0107 stawia\u0142o naukowc\u00f3w ewolucyjnych \u201ena baczno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n      <p>Podstawowe tezy tego podr\u0119cznika odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 w zasadzie do pogl\u0105d\u00f3w bezpo\u015brednio sprzed Darwina i g\u0142oszonych przez Cuviera (wspomnianego we wcze\u015bniejszym blogu), chocia\u017c bezpo\u015bredni\u0105 inspiracj\u0105 dla nich by\u0142a praca \u201eThe New Geology\u201d George McCready Price (1870\u20131963) z zawodu nauczyciela (po Seminarium Nauczycielskim i Teologicznym).<\/p>\n\n      <p>Konsekwencj\u0105 zdefiniowania kreacjonizmu jak na wst\u0119pie tego bloga jest przekonanie, \u017ce wszystkie rzeczy materialne maj\u0105 sw\u00f3j pocz\u0105tek i koniec a wi\u0119c musia\u0142y powsta\u0107 za jak\u0105\u015b przyczyn\u0105 zewn\u0119trzn\u0105 z czego\u015b a nie z niczego.<\/p>\n      <p>Taki pogl\u0105d zawsze by\u0142 i nadal jest pogl\u0105dem przewa\u017caj\u0105cym. Wynika\u0142 on nie tylko z obserwacji statycznej otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata ale i logicznej analizy zjawisk.<\/p>\n\n      <p>Interpretacja kreacjonistyczna by\u0142a dominuj\u0105c\u0105 przez tysi\u0105clecia i to we wszystkich cywilizacjach i kulturach. Pomys\u0142y o tym, \u017ce otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat powsta\u0142 z niczego i do tego samoistnie, \u017cy\u0142y sobie zawsze na obrze\u017cach my\u015bli i nauki jako przes\u0105dy.<\/p>\n    <\/section>\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">04<\/div>\n      <h2>Kreacjonizm w r\u00f3\u017cnych kulturach<\/h2>\n\n      <p>Oczywi\u015bcie kreacjonizm ze wzgl\u0119du na czas i przestrze\u0144 w kt\u00f3rej si\u0119 rozwija\u0142 przyjmowa\u0142 r\u00f3\u017cne formy. R\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 przede wszystkim mocami sprawczymi a w\u0142a\u015bciwie kszta\u0142tuj\u0105cymi ju\u017c istniej\u0105cy \u015bwiat. Bo samo pojawienie si\u0119 \u015bwiata rzeczy i zjawisk zawsze i wsz\u0119dzie by\u0142o przypisywane Istocie lub Istotom spoza zjawisk i rzeczy obserwowalnych a wi\u0119c z rzeczywisto\u015bci kt\u00f3r\u0105 obecnie nazywamy transcendentn\u0105.<\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__statement\">Dla wielu pewnie b\u0119dzie zaskoczeniem, \u017ce najbardziej pierwotne wersje wszystkich obecnie znanych religii by\u0142y u swoich pocz\u0105tk\u00f3w kreacjonistyczne.<\/div>\n\n      <div class=\"stw-article__culture-table\">\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Chiny<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Shangdi<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\">(transcendentna w\u0142adza)<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Indie<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Ahura Mazda<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\"><\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Egipt<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Atum\/Ra<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\"><\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Indie<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Varuna<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\"><\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Izrael<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">JHWH<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\"><\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Polinezja<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Io<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\"><\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Samoa<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Tagaloa<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\"><\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Tahiti<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Ta aroa<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\"><\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Joruba<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Olodumare<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\">rdzenna tradycja zachodniej Afryki<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Zulu<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Unkulunkulu<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\">po\u0142udniowa Afryka (RPA i Zimbabwe)<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Baluba<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Shakapanga<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\">\u015brodkowa Afryka (Kongo)<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Ludy egejskie<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Dyeus?<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\">p\u00f3\u017aniejszy grecki Zeus<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Inca<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Viracocha<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\">obecne Peru, Boliwia<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Majowie<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Tepeu\/Gucumatz<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\">\u015brodkowa Ameryka (g\u0142\u00f3wnie Meksyk)<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Muisca<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Chiminigagua<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\">Kolumbia i okolice (te\u017c Karaiby)<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__culture-row\"><span class=\"stw-article__culture-place\">Aztekowie<\/span><span class=\"stw-article__culture-name\">Ometeotl<\/span><span class=\"stw-article__culture-note\">obecnie p\u00f3\u0142nocny Meksyk<\/span><\/div>\n      <\/div>\n\n      <p>P\u00f3\u017aniejsze (obecnie znane) wersje tych religii lub nowe religie powsta\u0142e na ich bazie posiada\u0142y z czasem coraz mniejszy pierwiastek kreacjonistyczny staj\u0105c si\u0119 coraz bardziej ewolucjonistycznymi. Politeizm mo\u017ce by\u0107 wi\u0119c zjawiskiem wt\u00f3rnym a nie pierwotnym.<\/p>\n\n      <p>Jako p\u00f3\u017aniejsze mia\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 usuwania z \u201epola widzenia\u201d kwesti\u0119 istnienia jednego Stw\u00f3rcy oraz aktu stworzenia i jako \u201eszanuj\u0105ca si\u0119\u201d religie ewolucjonistyczne rozpoczyna\u0142y opowie\u015bci kosmologiczne dopiero od momentu ju\u017c istniej\u0105cego Wszech\u015bwiata, skupiaj\u0105c si\u0119 na mechanizmach jego modyfikacji.<\/p>\n      <p>Tak jak to jest i dzisiaj.<\/p>\n    <\/section>\n\n    <section class=\"stw-article__section stw-article__section--numbered\">\n      <div class=\"stw-article__section-number\" aria-hidden=\"true\">05<\/div>\n      <h2>Schemat pierwotnych kosmologii<\/h2>\n\n      <p>Co prawda nie jest to do ca\u0142kowitego udowodnienia, chocia\u017cby z powodu braku dowod\u00f3w pisanych, kt\u00f3rych by\u0107 mo\u017ce nigdy nie by\u0142o, ale warto mo\u017ce rozpatrzy\u0107 tez\u0119, \u017ce wszystkie pierwotne kosmologie, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zosta\u0142y przekszta\u0142cone w religie odzwierciedlaj\u0105 poni\u017cej opisany schemat.<\/p>\n\n      <ol class=\"stw-article__steps\">\n        <li>stwierdzenie istnienia (transcendentne?) Najwy\u017cszej Istoty<\/li>\n        <li>akceptacja aktu stworzenia\/ustanowienia przez Ni\u0105 (Wszech-)\u015bwiata.<\/li>\n        <li>poczucie odsuni\u0119cia si\u0119 lub ograniczenia bezpo\u015bredniego Jej dzia\u0142ania<\/li>\n        <li>wysy\u0142anie istot po\u015brednich obs\u0142uguj\u0105cych \u015bwiat i kontakt z lud\u017ami<\/li>\n      <\/ol>\n\n      <p>Biblia zauwa\u017ca te momenty po raz pierwszy w wersetach:<\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__bible-table\">\n        <div class=\"stw-article__bible-row\"><span class=\"stw-article__bible-key\">ad 1<\/span><span class=\"stw-article__bible-text\">Na pocz\u0105tku B\u00f3g<\/span><span class=\"stw-article__bible-ref\">Gen 1,1<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__bible-row\"><span class=\"stw-article__bible-key\">ad 2<\/span><span class=\"stw-article__bible-text\">stworzy\u0142 niebiosa i Ziemi\u0119<\/span><span class=\"stw-article__bible-ref\">Gen 1,1<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__bible-row\"><span class=\"stw-article__bible-key\">ad 3<\/span><span class=\"stw-article__bible-text\">wtedy zacz\u0119to wzywa\u0107 imienia PANA<\/span><span class=\"stw-article__bible-ref\">Gen 4,26<\/span><\/div>\n        <div class=\"stw-article__bible-row\"><span class=\"stw-article__bible-key\">ad 4.<\/span><span class=\"stw-article__bible-text\">i znalaz\u0142 j\u0105 anio\u0142 Pa\u0144ski<\/span><span class=\"stw-article__bible-ref\">Gen 16,7<\/span><\/div>\n      <\/div>\n\n      <p>Gen 4,26 mo\u017cna rozpatrywa\u0107 jako moment powstania religii \u2013 przekonanie, \u017ce skoro B\u00f3g opu\u015bci\u0142 ludzi to nale\u017cy Go zacz\u0105\u0107 wzywa\u0107.<\/p>\n      <p>Moment ten historycznie wed\u0142ug Biblii, je\u015bli Bibli\u0119 potraktowa\u0107 jako dokument historyczny, zaistnia\u0142 w trzecim pokoleniu po Adamie, a wi\u0119c za czas\u00f3w jego wnuk\u00f3w, ok. 250 lat po stworzeniu Adama czyli prawie ok. 5 800 lat temu w najkr\u00f3tszej wersji historii wg Biblii.<\/p>\n\n      <div class=\"stw-article__statement\">Ciekawym na tym tle jest naukowe odkrycie najstarszego, zapisanego na tabliczce glinianej s\u0142owa, uwa\u017canego za b\u00f3g\/niebo, na stanowisku archeologicznym Uruk IV (\u00f3wczesny Sumer, obecnie po\u0142udniowy Irak), datowanego metodami niehistorycznymi (topologicznie, stratygraficznie, radiometrycznie C14), na ok. 5 300 lat wstecz.<\/div>\n    <\/section>\n\n    <aside class=\"stw-article__footer\">\n      <div class=\"stw-article__footer-icon\" aria-hidden=\"true\">\n        <svg viewbox=\"0 0 64 64\">\n          <circle cx=\"32\" cy=\"32\" r=\"24\"><\/circle>\n          <path d=\"M9 30h46\"><\/path>\n          <path d=\"M32 8c8 8 12 16 12 24S40 48 32 56\"><\/path>\n          <path d=\"M32 8C24 16 20 24 20 32s4 16 12 24\"><\/path>\n          <path d=\"M15 19c5 4 11 6 17 6s12-2 17-6\"><\/path>\n          <path d=\"M15 45c5-4 11-6 17-6s12 2 17 6\"><\/path>\n        <\/svg>\n      <\/div>\n      <div>\n        <span class=\"stw-article__footer-label\">The Biblical Story of Beginnings<\/span>\n        <h3>Spotkajmy si\u0119 w Krakowie.<\/h3>\n        <p>27\u201328 listopada 2026 roku zapraszamy na Konferencj\u0119 Kreacjonistyczno-Apologetyczn\u0105 \u201eBiblijna Historia Pocz\u0105tk\u00f3w\u201d w EXPO Krak\u00f3w, ul. Galicyjska 9. Dwa dni wyk\u0142ad\u00f3w, rozm\u00f3w i pyta\u0144 dotycz\u0105cych stworzenia, nauki i biblijnej historii pocz\u0105tk\u00f3w.<\/p>\n        <div class=\"stw-article__footer-links\">\n          <a href=\"\/en\/\">Poznaj konferencj\u0119<\/a>\n          <a href=\"\/en\/#program\">See the programme<\/a>\n          <a href=\"\/en\/#rejestracja\">Book a seat<\/a>\n        <\/div>\n      <\/div>\n    <\/aside>\n\n    <aside class=\"stw-article__footer stw-article__footer--secondary\">\n      <div class=\"stw-article__footer-icon\" aria-hidden=\"true\">\n        <svg viewbox=\"0 0 48 48\">\n          <path d=\"M8 21C8 12 15 6 25 6s17 6 17 15-7 15-17 15c-3 0-6-.5-8-1.5L8 40l2.5-9C9 28 8 25 8 21Z\"><\/path>\n          <path d=\"M20 18c.5-3 2.5-5 6-5 3 0 5 1.8 5 4.5 0 4-5 4-5 8\"><\/path>\n          <path d=\"M26 30h.01\"><\/path>\n        <\/svg>\n      <\/div>\n      <div>\n        <span class=\"stw-article__footer-label\">Masz pytania?<\/span>\n        <h3>B\u00f3g nie boi si\u0119 naszych pyta\u0144. My r\u00f3wnie\u017c nie.<\/h3>\n        <p>Je\u015bli ten artyku\u0142 sk\u0142oni\u0142 Ci\u0119 do dalszych przemy\u015ble\u0144, zapraszamy do rozmowy. Swoje pytania mo\u017cesz zostawi\u0107 w komentarzach, napisa\u0107 do nas w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych lub zada\u0107 je podczas sesji Q&amp;A na konferencji.<\/p>\n        <div class=\"stw-article__footer-links\">\n          <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/stworzycielpl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Facebook<\/a>\n          <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/stworzyciel\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Instagram<\/a>\n          <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@Konferencja-stworzyciel\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">YouTube<\/a>\n        <\/div>\n      <\/div>\n    <\/aside>\n\n  <\/div>\n<\/article>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nauka i wiara Co to jest kreacjonizm? Polskie s\u0142owo kreacjonizm pochodzi od \u0142aci\u0144skiego s\u0142owa creatio czyli akt stworzenia a wi\u0119c stwarzanie. Gramatycznie jest to rzeczownik odczasownikowy rdzenia crea- crea- -re tworzy\u0107 crea- tio stwarzanie Formalnie kreacjonizm jest to; Definicja \u201e \u2026 pogl\u0105d zgodnie z kt\u00f3rym wszech\u015bwiat, Ziemia i \u017cycie zosta\u0142y stworzone przez nadprzyrodzonego (spoza \u015bwiata [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"iawp_total_views":5,"footnotes":""},"categories":[31,33,40,34,32],"tags":[26,27,28,38,23,30,24,25,36,29],"class_list":["post-734","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-apologetyka","category-biblia","category-kreacjonizm","category-nauka","category-stworzenie","tag-apologetyka","tag-biblia","tag-chrzescijanstwo","tag-ewolucjonizm","tag-kreacjonizm","tag-nauka","tag-stworca","tag-stworzyciel","tag-swiatopoglad","tag-wiara"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=734"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":735,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/734\/revisions\/735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stworzyciel.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}